عبد الحسين خان ملك المؤرخين ( لسان السلطنه )
693
مرآت الوقايع مظفرى ( فارسى )
مىگرفتند جزو ماليات بشود و نيز در هر ولايت بانكى به اسم صندوق ايجاد شود و ماليات و تفاوت عمل به صندوق برسد و صاحبان مواجب ، تومانى سه قران ، مواجب خود را تنزيل كرده از بانك بگيرند و اين دخل به دولت برسد و رئيس اين بانك موسيو نوز بلژيكى وزير گمرك و پست دولت خواهد بود و همچنين مىخواهند جمعى از اهالى بلژيك را به طهران براى رياست اين بانكهاى ولايات بياورد و نيز گفته هركس فرمان براى مواجب خود ندارد و به حكم اتابيك « 1 » مواجب گذرانيده مقطوع باشد و ساير خيالات عين الدوله از اين قرار است . از اين جهت در طهران اغتشاش نزديك است روى بدهد و هرروز مشغول كاغذپرانى و اعلانات بر ضد عين الدوله مىباشند و او را تهديد به قتل مىنمايند و روضهخوانها در بعضى منابر از عين الدوله تكذيب مىنمايند و تعريف اتابيك را مىكنند و در يكى از شبهاى عاشورا ، در منبر در تكيه اتابيك ، شاعر قصيدهاى در هجو عين الدوله مىگويد و شعرها در هجو او گفتهاند و نيز در بعضى خيابانهاى تهران به ديوار نوشتهاند عين الدوله « دوغ » است و اين « دوغ » كلمه فحش است كه ميان عوام اصطلاح شده . تمام طبقات مردم ، از علما و روضهخوانها و نوكر باب و اهل خلوت و اندرونها ، با عين الدوله دشمن شدهاند و خطر جانى از براى او دارد و عين الدوله گفته تا من كار خود را پيش نبرم ول كن نيستم و مشورت كسى را گوش نمىدهد . مىگويند دو نفر در اين كار با او همرأى مىباشند . يكى ميرزا محمد حسين وزير دفتر ، دوم ميرزا محمد حسين مستوفى معروف به منگنه . خداى تعالى عاقبتش را به خير گرداند . اگر عين الدوله را بكشند ، ديگر مردم از كشتن احدى پروا ندارند و براى شاه و دولت هم خطر دارد . بعضى كاغذها به موسيو نوز ، مردم نوشتهاند كه اگر در عمل صندوق و بانك جديد مداخله بكنى ترا خواهيم كشت . از اين جهت ، نوز از نوكرى استعفا كرده كه يا امنيت به من بدهيد يا سى هزار تومان براى بازماندگان من قرار بدهيد كه اگر مرا كشتند آنها نان داشته باشند . رأى مردم اين است كه اين حركات و خيالات زشت عين الدوله همه خوشبختى اتابيك است كه ناچار كار از پيش شاهزاده پيش
--> ( 1 ) . منظور ميرزا على اصغر خان امين السلطان است .